Fermuarlar, giyim ve tekstil dünyasının sunduğu bazı ürünlerde bulunan basit ama oldukça kullanışlı bir detaydır. Çoğu zaman fark edilmeden hayatımızı kolaylaştıran bu küçük ama etkili detay, tasarımların estetik ve işlevsellik açısından tamamlayıcı bir unsuru olarak da karşımıza çıkmaktadır.
Fermuarlar, sadece basit bir açma-kapama mekanizmasından ibaret değildir. Nitekim, farklı yapı ve malzemelere göre çeşitlilik gösteren fermuarlar, kimi zaman bir ceketin ön yüzünde, kimi zamanlarda bir çantada güvenlik mekanizması olarak çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır.
Bu içeriğimizde, fermuarların yapısal özelliklerini, üretildikleri malzemelere göre türlerini ve hangi ürünlerde tercih edildiklerine değiniyor, ürünlere göre tercih edilmesi gereken fermuar çeşitleri ve özelliklerine değiniyoruz.
Fermuarların yapımında kullanılan malzemeler, fermuarın doğru dayanıklılığını, konforunu ve estetiğini doğrudan etkilemektedir.
Dolayısıyla, fermuar seçerken istediğiniz amaca hizmet etmesi için, fermuarın kullanımıza uygun bir malzemeyle yapıldığından emin olmalısınız. Aşağıda, yapımında kullanılan malzemelere göre fermuar çeşitlerini sıraladık:
Plastik fermuarlar, hafifliği ve renk çeşitliliğine uygun yapısıyla kullanıcılara çeşitlilik sağlamaktadır. Plastik fermuar yapımında, genellikle naylon veya polyester gibi malzemelerden üretilmektedir.
Spor giyim ürünlerinde, çocuk kıyafetlerinde ve hafif çantalarda kullanılan plastik fermuarların esnek yapısı, dikiş esnasında kolaylık sağladığı gibi rahatlığı, şıklığı ve hafifliği birleştirmek isteyen kullanıcılara hitap etmektedir.
Metal fermuarlar, dayanıklılıkları ve şık görünümleriyle öne çıkmaktadır. Pirinç, alüminyum ve nikel gibi metallerden üretilen bu fermuarlar genellikle kot pantolon, deri ceket ve ağır tekstil ürünlerinde kullanılmaktadır.
Estetik açıdan güçlü bir görünüm sunan metal fermuarlar özellikle vintage tarzında sıkça tercih edilmektedir. Bu fermuar türünde bulunan metal dişler, fermuarın uzun ömürlü olmasını sağlasa da diğer fermuar malzemelerine göre daha ağır olması bazıları için bir dezavantaj olarak görülebilir.
Kombi fermuarlar, metal ve plastik malzemelerin sağladığı bir araya getirmek için üretilen tasarımlardır.
Bu fermuar türünde kullanılan dişler genellikle plastikten yapılırken, fermuarın kaymasını sağlayan yapı ise metalden yapılmaktadır. Bu fermuarlar hafif olduğu kadar dayanıklıdır ve özellikle çadırlarda, kamp ekipmanlarında veya spor çantalarında sık sık kullanılmaktadır.
Görünmez ya da gizli fermuarlar olarak adlandırılan fermuar türleri, fermuar dişlerinin fermuar bandının arka tarafında yer aldığı ve ön yüzeyde görünmediği fermuarları tanımlamak için kullanılmaktadır.
Bu fermuar türü doğru şekilde bir tekstil ürününe dikildiğinde, ürün üzerinde fermuarı tamamen gizlemeyi mümkün kılmaktadır. Ayrıca, görünmez/gizli fermuarlar daha yumuşak bir fermuar bandı ve daha zarif bir tutacak ile öne çıkmaktadır.
Fermuar seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken başlıca kriterlerden bir diğeri ise fermuarın sunduğu yapıdır.
Tıpkı yapıldığı malzeme gibi, fermuarın yapısı da fermuarın kullanım alanını, tasarım detaylarını ve sunduğu avantajları etkilemektedir. İşte, yapılarına göre fermuar türleri:
Adından da anlaşılabileceği üzere bu tür fermuarlar, tek bir yönden açılır ve kapatılır. En yaygın fermuar yapısı olan tek taraflı fermuarlar, pantolonlar, eteklere ve çantalardan cüzdanlara kadar birçok üründe kullanılmaktadır.
Tek taraflı fermuarlar işlevsellik bakımından sade bir yapıya sahiptir ve sağladığı pratik kullanımdan dolayı tercih edilmektedir.
Her iki ucunda da fermuarın kaymasını sağlayan kaydırıcılar bulunan fermuarlar çift taraflı fermuar olarak tanımlanmaktadır.
Çift taraflı fermuarlar özellikle iki farklı şekilde giyilebilen montlarda, uyku tulumlarında, ve çadırlarda kullanılmaktadır. Çift yönlü bir kullanım sağlıyor olması, çift taraflı fermuarların daha pratik olmasını sağlar ve genişleme ya da havalandırma gibi ihtiyaçlar için alternatif ve etkili bir çözüm yolu sunmaktadır.
Ters fermuarlar, dişleri iç yüzeyde gizli kalacak şekilde tasarlanmıştır. Bu tür fermuarlar estetik açıdan daha gizli ve temiz bir görünüm sunmaktadır.
Genellikle farklı estetiğe sahip giyim ürünlerinde kullanılan ters fermuarlar, özellikle modern ya da postmodern olarak adlandırılabilecek tasarımlarda yaygın bir şekilde tercih edilmektedir.